Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nca hazırlanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik, 05.06.2018 tarih ve 30442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ankara Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Harun Tanrıvermiş ve Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Bölümü Başkan Yardımcısı Dr. Öğretim Üyesi Yeşim Aliefendioğlu ile Doç. Dr. Erol Demir’in de çalıştaya katılarak katkıda bulunduğu Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik ile taşınmaz ticaretine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Yönetmelik, taşınmaz alım satımı ve kiralanması ile tapu işlemlerine aracılık eden, taşınmazla ilgili danışmanlık ve yönetim hizmeti veren gerçek veya tüzel kişi tacirlerin yeterlilik şartları ve sorumluluklarına yönelik düzenlemeler içermektedir. Bu kapsamda taşınmaz ticaretinin, işletme adına yetki belgesi alan tacirler veya esnaf ve sanatkârlar tarafından yapılacağı hükmedilmiş olup, yeni düzenlemeyle taşınmaz ticareti yapan tacirler yetki belgesi olmaksızın taşınmaz alımına, satışına, kiralanmasına veya danışmanlık ve yönetim hizmetlerine aracılık edemeyecektir.

Yeni Yönetmeliğe göre taşınmaz ticareti yapılan işletmelerde “gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendilerinde, ticaret şirketleri ile diğer tüzel kişi tacirlerin temsile yetkili kişilerinden en az birinde, şubelerde ise şube müdüründe” sorumlu emlak danışmanı (Seviye 5) ulusal yeterliliğine dayalı mesleki yeterlilik belgesi; pazarlama ve satış personeli olarak çalıştırılan kişilerde ise sorumlu emlak danışmanı (Seviye 5) veya emlak danışmanı (Seviye 4) ulusal yeterliliklerine dayalı mesleki yeterlilik belgelerinden biri aranmaktadır. Ancak Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasında bu kişilerin ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarının taşınmaz ticareti ile ilgili alanlarından veya bunlara denkliği kabul edilen yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezun olmaları durumunda mesleki yeterlilik belgesi şartı aranmayacağı belirtilmiştir. Bu bağlamda Yönetmelikle birlikte Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Bölümü ve lisans ve lisanüstü programlarından mezunlarımızın yetki belgesi alma zorunluluğu olmaksızın taşınmaz alım satımı ve kiralanması ile tapu işlemlerine aracılık etme, taşınmazla ilgili danışmanlık ve yönetim hizmeti sunma ve şirket açma imkânına sahip olmuşlardır.

Yönetmelik ile emlak aracılığı faaliyetinin yanı sıra; tapu kütüğüne kayıtlı olsun ya da olmasın taşınmaz alım satımı ve kiralaması konusunda pazarlama faaliyetinde bulunulması ve aracılık yapılması, alım satım ve kiralamaya konu taşınmazla ilgili inceleme, araştırma ve raporlama yapılması, taşınmazın rayiç satış veya kira bedeli hakkında iş sahibine bilgi verilmesi, taşınmazın tamiri, bakımı ve onarımı gibi hizmetlerin verilmesinin sağlanması ve taşınmazla ilgili danışmanlık ve yönetim hizmeti verilmesi de yetki belgesine ve yeterlilik şartlarına bağlanan taşınmaz ticaretine konu hizmetler arasında sayılmıştır.

Yeni Yönetmelik gereği taşınmaz ticaretine yönelik hizmet veren işletmeler, taşınmaz ticaretine konu hizmetler dışında ticari faaliyette bulunamayacaktır. Bu nedenle hem yüklenicilik hem emlak aracılığı faaliyetinde bulunan şirketlerin taşınmaz ticaretini ayrı bir şirket kurarak gerçekleştirme zorunluluğu doğmuştur. Yönetmelikte yer alan hükümlere aykırı hareket edilmesi halinde ise idari para cezaları uygulanacağı yer almaktadır. Öte yandan taşınmaz ticareti yapan işletmelerin bağımsız bölüm niteliğinde ve net alanının en az 30,00 m² olması, dosyalama işlemlerinin fiziksel olarak yapılması durumunda arşiv bölümünün bulunması ve teknik donanımlara sahip olması şartlarının arandığı belirtilmiştir.

Yönetmeliğin 20’nci maddesinde alım satım işlemlerinde hizmet bedeli oranının, alım satıma aracılık sözleşmesinde yer alan satış bedelinin katma değer vergisi hariç % 4’ünden fazla olamayacağı ve kiralama işlemlerinde hizmet bedelinin, kiralamaya aracılık sözleşmesinde yer alan kira bedelinin katma değer vergisi hariç bir aylık tutarından fazla olamayacağı düzenlenmiştir. Yeni düzenleme ile hizmet bedellerinin büyük oranda düşürüldüğü görülmektedir. Yönetmelikte; iş sahibi ile işletme arasında yetkilendirme sözleşmesi, alıcı, satıcı ve işletme arasında alım satıma aracılık sözleşmesi, kiracı, kiralayan ve işletme arasında kiralamaya aracılık sözleşmesi ve taşınmazın alıcı veya kiracıya gösterilmesi için taşınmaz gösterme belgesi düzenleneceği ve bu sözleşme ve belgelerin hangi hükümleri ihtiva etmesi gerektiği de belirlenmiştir.

Detaylı bilgi ve Yönetmeliğin tam metni için linki tıklayınız.