MEVLANA CELALETTİN-İ RUMİ TÜRK-AFGAN ÜNİVERSİTESİ İÇİN YERLEŞKE ALANININ SEÇİMİNE YÖNELİK ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER ANABİLİM DALIMIZ HEYETİ TARAFINDAN TAMAMLANDI

Afganistan’da Mevlana Celalettin-i Rumi Türk-Afgan Ortak Üniversitesi Projesi çerçevesinde, Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani Ahmedzai’nin talimatları üzerine yer seçimi ve uygun yerleşke alanının tespiti çalışması; Anabilim Dalı’mızda oluşturulan araştırma ekibi tarafından tamamlanmıştır. Ankara Üniversitesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dekanı ve Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Taşınmaz Geliştirme Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Harun TANRIVERMİŞ ile Taşınmaz Geliştirme Anabilim Dalı’nda görev yapan Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep KILIÇ ve Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nihan Özdemir SÖNMEZ’den oluşan heyet; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve TC Dışişleri Bakanlığı tarafından 17-23 Mayıs 2015 tarihleri arasında Afganistan’ın Başkenti Kabil’de görevlendirilmiştir.

Heyet; öncelikle Kabil Türk Büyükelçiliği, Afganistan Cumhurbaşkanlığı, Afganistan Arazi Yönetimi İdaresi, Afganistan Yükseköğretim Bakanlığı, Kabil Belediye Başkanlığı ve Afganistan Kadın Sorunları Bakanlığı üst düzey yöneticileri ile görüşmelerini tamamlamış ve ardından kurulması düşünülen Kadın Üniversitesi için önerilen yerleşke alanlarının yerinde inceleme ve arazi çalışması tamamlanmıştır (Foto 1, Foto 2, Foto 3).

1AFFoto 1. Kabil Türk Büyükelçiliği ile yapılan görüşme

2AFFoto 2. Afganistan Arazi Yönetimi İdaresi ile yapılan görüşme

3AFFoto 3. Kabil Belediye Başkanı ile yapılan

Afgan Cumhurbaşkanlığı Özel Projeler Ekibi tarafından Kabil kentinde Mevlana Rumi Türk-Afgan Üniversitesi kuruluş yeri olabilecek alternatifler ayrı ayrı; toplam yüzölçümü, kent içindeki konumları ve mülkiyetleri yönlerinden değerlendirilmiştir. İnceleme sonuçlarına göre “Tap-e-Nader Khan” mevkiindeki alanın Türk-Afgan Üniversitesi yerleşkesi olarak seçilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır (Foto 4, Foto 5). Uygun yerleşke alanı kararının oluşturulmasında her alternatif; arazinin yüzölçümü, topoğrafik özellikleri, kullanıcı erişebilirliği, servis imkanları, altyapı erişebilirliği, araç park yerleri, mevcut yapıların yıkımı ve arazinin inşaat yapmak için jeolojik yapı, doğal afetler, yeraltı suyu ve jeoteknik yönden uygunluğu, kullanıma uygunluğu, mimari ve imar planlarına uygunluğu ile arazi mülkiyeti, edinimi ve edinim maliyeti gibi hususlar yönünden karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir. Kabil kentinin en gelişmiş bölgesi olan alan; yeni üniversite projesi için seçilmiş olup, üniversite yerleşkesi alanının yakın çevresinde yeni gelişme konut alanları yer almaktadır. Belirtilen alanın bitişiğinde yer alan tepenin üzerindeki Nader Khan Türbesi de üniversite yerleşkesi için düşünülen alana kültürel değer katmaktadır (Foto 4, Foto 5).

5afFoto 4. Mevlana Celalettin-i Rumi Türk – Afgan Üniversitesi yerleşim alanı

4AFFoto 5. Mevlana Celalettin-i Rumi Türk – Afgan Üniversitesi yerleşim alanı

7afFoto 6. Türk-Afgan Kadın Üniversitesi İçin Arazi İncelemesi Yapan Heyet

İki ülke heyetlerince uygun kuruluş yeri olarak mütalaa edilen Tap-e-Nader Khan adlı arazinin yüzölçümünün 18,3 hektar olduğu, söz konusu arazinin birim ve toplam değerinin oldukça yüksek bulunduğu, ancak üniversite yerleşkesi için belirtilen büyüklüğün yeterli olmadığı vurgulanmıştır. Birçok fakülte, araştırma merkezi ve enstitü ile hizmet vermesi beklenen üniversite alanının ilk etapta çevredeki Ticaret Bakanlığına ait olan araziler, stadyumun çevresindeki kamu arazileri ve Tap-e-Nader Khan’ı da içine alacak şekilde asgari 200 hektara çıkarılması ve ayrıca 1.000 hektara kadar ek gelişim alanının ayrılması, projenin yapılabilirliğinin temel koşulu olarak vurgulanmıştır.

Bazı ülkelerde örneği olan kadın üniversitesine Afgan halkının gereksiniminin birçok Afrika ve Asya ülkesine oranla çok daha şiddetli olduğu, yerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonuçlarından açıkça anlaşılmaktadır. Türkiye ve Afganistan gibi iki ülkenin kadınının statüsünün iyileştirilmesi ve toplum yaşamına entegre edilmesine yönelik proje fikrinin övgüye değer olduğu, ancak risklerinin de çok yüksek olduğu, projenin başarılı olması halinde hem Afgan halkına, hem de Türk halkına önemli geri dönüşlerinin olacağı mütalaa edilmektedir. Araştırma ve inceleme sonuçlarını içeren rapor, Haziran 2015 tarihinde TC Dışişleri Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına sunulmuştur. Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani Ahmedzai’nin 24.12.2015 tarihinde gerçekleşen Türkiye ziyaretinde “Mevlana Celaleddin-i Rumi Türk Afgan Kadın Üniversitesi Kampusu inşası” hakkında niyet beyanı imzalanmıştır:

 

http://www.milliyet.com.tr/cumhurbaskani-erdogan-afganistan-in-ankara-yerelhaber-1130210/

http://www.ajanshaber.com/cumhurbaskani-erdogan-konusuyor-haberi/321170

http://www.rte.com.tr/tr/haber/erdogan-ahmedzai-ortak-basin-toplantisi1/3155

http://www.haberler.com/erdogan-ahmedzai-ortak-basin-toplantisi-8000139-haberi/

http://www.sabah.com.tr/gundem/2015/12/25/afganistanin-derdi-bizim-derdimizdir